Het individualisme:
- Is een voorwaarde voor het samenleven
- Wordt gekenmerkt door de individuele behoefte van een persoon
- Staat gelijk aan ondeelbaarheid omdat het woord individu volgens de betekenis ervan duidt op het kleinst mogelijke deel van een groter geheel
- Is volgens Oscar Wilde onder meer een verstorende kracht op monotonie van het typische, tirannie van gewoonte en reductie van de mens tot een machine
- Staat aan de basis van de huidige aard van onze samenleving, de ethos, die er één blijkt van een ieder voor zich terwijl er eerder van gemeenschapszin sprake was
- Hoeft met samenleven geen tegenstelling te vormen als er een verschuiving plaatsvindt van effectiviteit naar affectiviteit
Het samenleven:
- Is een voorwaarde voor het individualisme
- Wordt in deze tijd veelal gekenmerkt door verbinding tussen individuele delen
- Is gericht op het samen zoeken naar het goede
- Wordt in de huidige maatschappij niet gekenmerkt door het zoeken naar het goede in en voor de ander
- Wordt in de huidige maatschappij gekenmerkt door een ‘negatieve grens’, een ondergrens, namelijk dat iets een ander niet mag schaden
- Wordt heel gehouden binnen een gemeenschap door respect en liefde voor de verschillen tussen de delen
- Kenmerkt zich door verantwoordelijkheid voor de medemens
- Kenmerkt zich door gewetensvol handelen dat ook een kwestie van voelen is
- Kenmerkt zich door een wederzijdse bevestiging in plaats van een tolereren waarmee de ander wordt gedoogd en tevens ontkend
- Wordt bij een morele, ethische en menselijke samenleving gekenmerkt door erkenning en waardering van de ander
- Zou een individueel mens tot persoon kunnen doen uitgroeien
De haptonomie:
- Draagt bij aan het samenleven omdat er visie bestaat op de manier waarop we samenleven en hoe we onze ruimte met elkaar kunnen delen
- Ondersteunt het individu in de groei tot een persoon met onderscheidingsvermogen, gewetensvorming, verantwoordelijkheidsgevoel en normbesef
- Kan bij het individu door affectiviteit en bevestiging een ‘ontgrensde zijnswijze’ ontwikkelen waarin de mens weet heeft van grenzen, het belang ervan kent, die kan voelen en ermee om kan gaan
- Biedt perspectief tot samenleven omdat die een appèl doet op het vinden van het goede
Bron:
Laurens de Kleine (red.), ‘Tederheid, bevestiging en samenleven – Lezingen van T.A.C.M. Gerritse, W. Pollmann-Wardenier en B. Boot’, Doorn 2006 pp. 37-54
