Enkele aspecten in ‘Denken zonder leuning’ (Hannah Arendt, 2023)

Menselijk leven:

  • Wordt gekenmerkt door een onderworpenheid aan de noodzaak tot behoeftenbevrediging
  • Is nooit vrij van dwang die wordt gevoeld als een behoefte in ons lichaam
  • Raakt altijd onvrij als mensen niets anders doen dan toegeven aan dwangbehoeften
  • Kent een vermogen tot het beginnen met iets maar het individu kan dat alleen in relatie tot de wereld met medemensen realiseren
  • Wordt gekenmerkt door handelen dat het karakter heeft van een verhaal dat voortgaat zolang er gehandeld blijft
  • Blijkt in het handelen een begin en uitvoering te hebben die steeds in elkaar opgaan omdat handelen samen met anderen is
  • Wordt gekenmerkt door relaties waardoor handelen met de botsende intenties en verlangens ervan bijna nooit een doel bereikt
  • Kent de hoogst mysterieuze gave om wonderen te laten gebeuren omdat de uitkomst van het handelen ongewis is

Ratio en logos:

  • Ratio zetelt in en heeft betrekking op het redenerende individu binnen zijn individualiteit
  • Logos betekende in de Griekse oudheid zowel woord als rede waarbinnen een eenheid tussen denken en spreken bewaard werd
  • Omdat logos met het spreken op anderen betrekking heeft is logos politiek van aard
  • Denken (ratio) en handelen (logos) zijn niet slechts menselijke vermogens maar zijn ook verschillende manieren van leven

Cultuur:

  • Is een begrip van Romeinse origine dat ‘zorg’ betekent
  • begint met een plek in een door de mens gemaakte wereld die duurzamer is dan het leven zelf
  • Kent kunstvoorwerpen die superieur zijn aan alle andere voorwerpen
  • Is waarvan de potentiële onsterfelijkheid steeds gekoppeld was aan politiek in de oud-Griekse tijd binnen de ‘polis

Politiek:

  • Kent als oorsprong het (pre-politieke) biologische leven om – samen – te kunnen overleven
  • Is gekoppeld aan cultuur omdat smaakoordelen en politieke oordelen beslissingen zijn
  • Vindt plaats in het gebied van de inter-esse dat wil zeggen dat het zich tussen mensen afspeelt
  • Heeft tot doel het (post-politieke) hoogste vooruitzicht van de bestemming van de mens
  • Kan ten gronde worden gericht door tirannie die het menselijk handelen doet verdwijnen

Vrijheid:

  • Is in de moderne tijd gescheiden geraakt van de politiek
  • Kan alleen bestaan in de relatie tot een ander
  • Wordt alleen positief ervaren in de domeinen van de politiek en het handelen
  • Vergt moed om het publieke domein binnen te kunnen treden
  • Is geen attribuut van het wilsvermogen maar van handelend vermogen dat steeds iets nieuws in de wereld zet
  • Leidt door het handelen tot het onverwachte dat kan worden verwacht waardoor een wonder in het spectrum van de menselijke capaciteit ligt
  • Maakt onderdeel uit van de wereldse realiteit
  • Is dus meer dan een niet gedwongen worden tot iets
  • Leidt als capaciteit van slechts het individu tot een ondergang

Bron:

Hannah Arendt, ‘Denken zonder leuning – Essays over vrijheid, cultuur en politiek’, Uitgeverij Atlas Contact, Amsterdam / Antwerpen, 2023

Haptonomy: How to bond with your baby like the French

Arti Patel, ‘Haptonomy: How to bond with your baby like the French’, https://globalnews.ca/news/3598974/what-is-haptonomy/, Global News, Corus news (July 14, 2017)

You’ve probably heard of hypnobirthing and prenatal yoga, but haptonomy is another method to bond with babies before birth. (…) Originally of Dutch origin, the method is quite popular in France. (…) Although it is not widely available in Canada, there are some professionals in Montreal who are offering the service. (…) The method itself is supposed to develop an emotional link between parents and their babies before birth. (…) It comes down to two aspects: to establish contact with the child before birth and giving the non-pregnant person a unique chance to bond with the womb.

Bijeenkomst publicatie Homo Movens

Redactie Windesheim, ‘Bijeenkomst publicatie Homo Movens’, https://www.windesheim.nl/agenda/2024/maart/bijeenkomst-publicatie-homo-movens, Hogeschool Windesheim (gezien op 20 februari 2024)

Ivo van Hilvoorde, lector binnen het Lectoraat Bewegen, School & Sport, publiceerde onlangs in samenwerking met verschillende auteurs het boek “Homo Movens”. Diverse vragen op gebied van bewegen staan hierin centraal en worden benaderd vanuit filosofisch, ethisch en maatschappelijk perspectief. Wat is bijvoorbeeld sport en hoe kun je sport onderscheiden van andere activiteiten? Wat betekent ‘bewegen’ als we het hebben over bewegingsonderwijs? Wat doe je eigenlijk als je wetenschappelijk onderzoek doet naar sport en bewegen? (…) Ivo zal deze dag niet alleen presenteren en heeft Jenny Slatman, hoogleraar Medical Humanities aan de Universiteit van Tilburg, uitgenodigd. Jenny heeft recent het boek “Nieuwe lichamelijkheid” geschreven waarin ze ingaat op de relatie van het menselijk lichaam ten opzichte van elkaar. Ze beschrijft dat een lichaam nooit op zichzelf staat, maar zich altijd verhoudt tot de ander.

Gegevens

19 maart vanaf 16:00, toegang gratis

Pleidooi bredere kijk onverklaarbare lichaamsklachten

Sigrid Starremans, ‘Pleidooi voor een bredere kijk op onverklaarbare lichamelijke klachten’, https://huisarts.bsl.nl/pleidooi-voor-een-bredere-kijk-op-onverklaarbare-lichamelijke-klachten/, Huisartsgeneeskunde, Bohn Stafleu van Loghum, Springer (01 DEC 2023)

Artsen Lian Tjon Soei Len en Christine Deurman pleiten voor een bredere benadering. (…) Zo’n 50% van de consulten bij de huisarts gaat erover. Patiënten met pijnklachten van de rug- en nek, buikpijnklachten, blaas- of hoofdpijn, bekkenpijn. En de reeks is langer. De overeenkomst is dat er in veel gevallen geen lichamelijke verklaring voor de klachten te vinden is. (…) Dat onderdrukte emoties een oorzaak kunnen zijn van pijn, wordt nu structureel onderbelicht. (…) Als het om een effectieve behandeling gaat, moeten er meer tools beschikbaar komen. Lichaamsgerichte therapie kan effectiever zijn dan een behandeling bij een reguliere psycholoog. (…) Het gaat om het doorvoelen van emoties.

De cartesiaanse crisis in de zorg

Puck Hoogenboom, ‘Ontsnappen aan de cartesiaanse crisis in de zorg’, https://www.linkedin.com/posts/puck-hoogenboom-3b6a57200_ontsnappen-aan-de-cartesiaanse-crisis-in-ugcPost-7165383988155523072-zuNU/, Puck Hoogenboom via LinkedIn (19 februari 2024)

De gezondheidszorg verkeert in crisis. Niet door neoliberale hervormingen of een gebrek aan arbeidskrachten, maar door de hardnekkige invloed van het cartesiaans lichaamgeestdualisme.

Onderzoek filosofisch-antropologische analyses lichamelijkheid

Has Klerx e.a. (red.), ‘De Tafel van Martinus’, https://www.tilburguniversity.edu/nl/campus/studium-generale/tafel-van-martinus-240222, Tilburg University (bezocht op 26 januari 2024)

Jenny Slatman is hoogleraar Medical & Health Humanities. Haar onderzoek bestaat uit filosofisch-antropologische analyses van lichamelijkheid. (…) De Tafel van Martinus is dé talkshow over actueel wetenschappelijk onderzoek van Tilburg University.

Hoe meer slachtoffers hoe minder het uitmaakt

Mandula van den Berg, ‘Psycholoog Paul Slovic: ‘Hoe meer slachtoffers, hoe minder het ons uitmaakt’, https://www.nrc.nl/nieuws/2024/02/13/psycholoog-paul-slovic-hoe-meer-slachtoffers-hoe-minder-het-ons-uitmaakt-a4189984, NRC (13 februari 2024)

We moeten snappen wat onze cognitieve en emotionele beperkingen zijn. Mensen zijn zich heel bewust van de beperkingen van het geheugen: we maken lijstjes als we boodschappen gaan doen omdat we weten dat we niet alles kunnen onthouden. Maar dat bewustzijn hebben we minder bij onze beperkingen op andere gebieden van de psychologie. (…) Negatieve gevoelens zijn over het algemeen sterker dan positieve gevoelens. Dat komt omdat ze essentiëler zijn om te overleven. Maar het betekent ook dat het vonkje voldoening dat je voelt door iemand te helpen al snel wordt gedoofd door het besef dat je veel anderen niet helpt. Mensen voelen zich ineffectief en doen dan maar niks.

Worden we afhankelijk van seksspeeltjes?

Ineke van der Hurk, ‘Worden we afhankelijk van seksspeeltjes?’, https://www.npo3fm.nl/nieuws/human/2c19b57a-372c-49ee-ae90-39f97f4fba18/onderzoek-81-van-de-vrouwen-komt-vaker-klaar-sinds-ze-een-seksspeeltje-heeft, HUMAN, 3FM, NPO (14 februari 2024)

Er zou een soort lichamelijke afhankelijkheid kunnen ontstaan, een conditionering. Je ervaart dat je een orgasme kan krijgen op basis van een bepaalde trilling, en dan kan het zo zijn dat je lichaam zich daar meer en meer op gaat afstemmen. Je kunt dat afhankelijkheid noemen, maar zouden we het niet beter over een voorkeur kunnen hebben? (…) Wij zeggen altijd dat het grootste seksorgaan de huid is. Er zijn wel al technologieën waarop je op afstand met elkaar kunt zoenen, of een pak kunt aantrekken om elkaar op afstand te knuffelen. Maar daarmee overbrug je afstand, je ruilt de mens niet in.