De huid:
- Ontstaat net als het centraal zenuwstelsel uit het ectoderm
- Vormt met de hersenen een oppervlakte die in directe verbinding staat met de buitenwereld
- Is een voorwaarde tot het leven omdat een organisme middels de grens van de huid wordt beschermd
- Is prominent bij de allereerste, voelende communicatie van de mens
- Borgt het lichamelijke contact tussen ouder en kind dat een bron is van troost, zekerheid en warmte waarbinnen het kind steeds nieuwe ervaringen kan opdoen
- Heeft een centrale rol bij het ontstaan van het gevoel van het eigen ‘ik’ in het onderscheid tussen ik en de ander (zie Anzieu)
- Houdt de verbinding naar buiten en naar binnen zowel open als gesloten
- Kan door de gemeenschappelijke oorsprong met de hersenen te maken hebben met het begrip intelligentie
De tast:
- Geldt als ‘moeder van de zintuigen’ omdat het zintuig zich als eerste ontwikkelt in het embryo
- Is het prominente middel in haptonomie
- Geldt binnen haptonomie als een oerintelligentie die de basis vormt van het gevoelsleven (zie Veldman)
- Zorgt er buiten de grenzen van het lichaam voor dat een eigen zelf ervaren wordt met een voelen van ‘ik’ en ‘niet-ik’
- Kent als basisbeweging openen versus sluiten en het uitreiken versus afwenden (zie Rümke)
- Is nooit enkel gericht op de buiten- of de binnenwereld
- Is direct verbonden met het eigen gevoel en verankert de lichamelijkheid waarmee gevoel innerlijke samenhang krijgt
- Is door ervaringen ermee wezenlijk voor het bestaan van belevingen ten aanzien van lust gekoppeld aan veiligheid, onlust gekoppeld aan bedreiging en maakt daarmee het onderscheid tussen ‘goed’ en ‘kwaad’ voor het individu
- Geeft zinnelijke ervaringen die als inprentingen in een belevingsgeheugen worden opgeslagen dat geactiveerd wordt bij soortgelijke situaties (‘her-innering’)
- Is verantwoordelijk voor het vermogen om zich, voorbewust, naar buiten te richten (zie Merleau-Ponty) dus nog voor het verstand er besef van krijgt – dat ook wel het vermogen tot ‘intentionele beweging’ genoemd wordt
- Is gekoppeld aan een omgaan met weerstand waarmee een grensbeleving ontstaat zodat een identiteit zich kan ontwikkelen
- Is gekoppeld aan resonantie: wat aangeraakt wordt, raakt ook aan en door de weerklank in eigen aanraking ontstaat verbinding
- Scheidt dus met aanraking en verbind
Bron:
Barbara van Ruitenbeek, ‘Tasten, voelen en emoties’, Academie voor Haptonomie, Doorn, 2006, p.7-26
