Lynn Berger, ‘Lang, gelukkig en gezond leven? Zorg goed voor je relaties’, De Correspondent (14 januari 2025)

Allerlei andere zaken zijn óók van invloed op onze gezondheid. Wat je eet en hoeveel je beweegt, je sociaal-economische status, de buurt waarin je woont, je genenpakket, ordinaire mazzel. Gezondheid is de uitkomst van een complex samenspel tussen al die factoren. Maar geen van die factoren komt zo sterk en zo consistent naar voren uit de berg data (…) als de verbondenheid met onze familie en vrienden, onze geliefden en collega’s, onze buren en andere leden van onze gemeenschap. (…) Oftewel: gezondheid, dat zijn de anderen. (…) Waar iedereen wel zo’n beetje een beeld heeft bij lichamelijke en mentale gezondheid, en wat je zelf kunt doen om die op peil te houden, geldt dat voor sociale gezondheid nog niet.

Jozien Wijnakker, ‘Haptotherapie bij Parkinson’, Stichting Haptotherapie op de kaart (3 januari 2025)

De ziekte van Parkinson heeft een enorme impact op de patiënt en zijn omgeving. Of haptotherapie meerwaarde biedt, is niet goed wetenschappelijk onderzocht en valt ook moeilijk te onderzoeken. Binnen parkinson is sprake van een grote diversiteit en dat maakt dat je wetenschappelijk moeilijk iets hard kunt maken. En tegelijk helpt haptotherapie wel degelijk.

Andries Baart, ‘Het kunnen uithouden – De kracht van machteloosheid’, Uitgeverij Coutinho (december 2024)

Ik ga het hebben over ‘professionele machteloosheid’. Weliswaar zelfgekozen machteloosheid, maar toch: niet bepaald een thema dat je zou verwachten. We weten uit onderzoek dat je pas een goede hulpverlener wordt als je doordrongen bent van de beperkingen van je kunnen. Juist waar hulpverlening niet lukt, worden we geconfronteerd met de vraag wat anderen helpen ten diepste is en vergt. Als het maximale of optimale niet bereikt kan worden, wordt de vraag urgent wat dan minstens behaald dient te worden. Is dat eenmaal benoemd, dan kunnen we terugkeren naar de hulp die wel lukt en de kritische vraag opwerpen of daar dat minimale eigenlijk ook bereikt is. Het antwoord is niet noodzakelijk bevestigend: hulp die geslaagd heet, voldoet zeker niet steeds aan die basale norm. Door in te gaan op ‘trouw vergezellen’ en ‘het kunnen uithouden’ – beide onderdeel van de veel bredere presentiebenadering – maken we zichtbaar wat in geslaagde hulp, zorg, bijstand, therapie, enzovoort ten minste bereikt moet zijn. (…) Bij de ander blijven en deze niet verlaten, is een grote opgave. Zeker als je niet veel kunt uitrichten en succes uitblijft. Dat is werkelijk een grote opgave en tegelijk een indringende confrontatie met het feit dat we vaak helemaal niet zoveel kunnen. (…) Je moet het dus willen en durven.

Aldo Houterman, ‘Bodies as communication systems. The relevance of Michel Serres’s
philosophy of science for health care’, Medicine, Health Care and Philosophy, Springer Nature (7 December 2024)

From different theories and different eras, the body can be viewed as a communicative system. The skeleton, organs, cells and tissue exchange information among themselves in terms of forces, energy or data.

Lynn Berger, ‘Hoe vriendschap de belangrijkste relatie werd van deze tijd’, De Correspondent (26 december 2024)

Nu gezinnen kleiner worden, het aantal alleenstaanden toeneemt, eenzaamheid ons collectief angst inboezemt en onze mentale gezondheid verpietert, zijn onze vriendschappen misschien wel belangrijker dan ooit. (…) De belangrijkste verklaring voor de groeiende culturele interesse in vriendschap (…) is het feit dat we ‘in de hoogtijdagen van het individualisme’ leven. Want: ‘Vriendschap is de ultieme zelfgekozen relatie.’ (…) Familieleden en huwelijkspartners worden door allerlei conventies, rechten en plichten aan elkaar gebonden; vrienden zijn voor de wet ‘niets’ van elkaar. (…) De vrijheid die vriendschap kenmerkt, maakt haar dus ook vrijblijvend. (…) Eenzaamheid en sociaal isolement zijn dé spookgestalten van de moderne tijd – en dat maakt van vriendschap misschien wel onze redding. (…) Het ene na het andere wetenschappelijke onderzoek toont aan dat vriendschap goed voor ons is. De afgelopen twee decennia groeide de berg bewijzen dat het hebben van vrienden niet alleen léúk is, maar ook noodzakelijk. (…) Een samenleving die vriendschap verwaarloost, verwaarloost uiteindelijk zichzelf.

Cas Karsenberg, ‘Ben jij haptuned?’, Cas Karsenberg via LinkedIn (20 december 2024)

Hapto, het is misschien geen quick fix, maar een inzichtelijke ook speelse manier om rust, helderheid en balans te vinden. Het helpt je weer lekker in je vel te zitten en met nieuwe energie het leven te leven zoals jij dat wilt.

Redactie EUR ESPhil, ‘Interview met sportfilosoof Aldo Houterman: “Ook wiskunde doe je met je lichaam.”, Erasmus School of Philosophy (19 december 2024)

Michel Serres (1930-2019) liet zich weer inspireren door de schrijfster Simone Weil, zegt Aldo Houterman. ‘Die kenschetste onderwijs als het aanpassen van het lichaam aan hoe de wereld in elkaar zit.’ Als hijzelf colleges over de filosofie van het lichaam geeft, aan geneeskundestudenten, fysiotherapeuten en biologen, vinden die altijd de moeilijkste vraag wat we nou onder het lichaam verstaan, zegt hij. ‘Want als we niet opletten vervallen we toch altijd weer in die oude platoonse en christelijke tweedeling van het lichaam, de geest ervan gescheiden, het klassieke dualisme van lichaam-geest. In die denkwijze is het lichaam niet wie wij zijn, we hebben het, als een soort vehikel voor de geest. Ook voor filosoof René Descartes werd de identiteit bepaald door het denken, hij zag het lichaam als een instrument, een solide object zoals het dat ook was bij Galilei en Newton: lichamen als kegels die in beweging gebracht moeten worden en die mechanisch op elkaar reageren. Zie daar: de twee dominante beelden van het lichaam in de westerse cultuur.’

Gillissen M, Rooduijn M, Schumacher G. Empathic Concern and Perspective-Taking Have Opposite Effects on Affective Polarization. Journal of Experimental Political Science. Published online 2024:1-19. doi:10.1017/XPS.2024.17

Reflecting on the American and Dutch findings, we conclude that while empathic concern likely contributes to affective polarization, perspective-taking may reduce it.

Jan Rotmans, ‘Tussen weten en begrijpen zit gevoel’, Jan Rotmans – Captain of Transition via LinkedIn (december 2024)

We kennen allemaal de rationele kant van transities, die we proberen te beïnvloeden met beleid, technologie en gedrag. Dat is belangrijk maar niet voldoende. Als ik één ding geleerd heb in al die jaren dan is het hoe belangrijk gevoel en emotie is als je dingen wilt veranderen. Tussen weten en begrijpen zit gevoel, pas als je de urgentie voelt ga je er naar handelen.